II wojna angielsko-hiszpańska
Wojna hiszpańsko-angielska 1727-1729.
Spis treści
- 1 Kulisy wojny
- 2 Dekoniunktura polityczny
- 3 Działania wojenne
- 4 Porozumienie
- 5 Następstwa wojny
- 6 Twórczość literacka obcojęzyczna
//
Kulisy wojny
Wojny z lat 1701-1714 (konflikt zbrojny o sukcesję hiszpańską) i 1718-1720 (konflikt zbrojny Hiszpanii z koalicją angielsko-francusko-austriacką) zakończyły się na rzecz Hiszpanii porażką. Obręb ów stracił na przedmiot Anglii i Austrii swoje posiadłości w Italii, Niderlandach a dodatkowo Gibraltar tudzież Menorkę i pozostał w całkowitej izolacji na arenie międzynarodowej. Jad do obu państw była podstawą polityki Filipa V, kto przede wszystkim Anglię chciał odrzeć z dominacji na Karaibach.
Karol VI Austriacki wykorzystał osiągnięcie Niderlandów Austriackich do utworzenia pozamorskiej kompanii handlowej. Towarzystwo ta zwana Ostendzką aktywność swoją prowadziła od roku 1719, konkurując z wielkimi potęgami morskimi, które poczuły się zagrożone w swoich handlowych interesach. W roku 1724 doszło w Cambrai do europejskiego kongresu, na którym Albion i Królestwo niderlandów darmo żądały zamknięcia Kompanii Ostendzkiej. Pod ręką okazji podjęto kwestia zdobyczy wojennych Filipa V w księstwach Parmy, Piacenzy i Toskanii.
Dnia 30 kwietnia 1725 r. zawarto w Wiedniu oprawa pokojowiec między Hiszpanią i Austrią, na którym obie okolica zrezygnowały ze swoich wzajemnych roszczeń i obiecały sobie posiłki. Hiszpania w charakterze pierwsza uznała Sankcję Pragmatyczną zaś Kompanie Ostendzką. W potajemnych rozmowach cesarz Karol VI obiecał Hiszpanom posiłki w odzyskaniu z rąk Anglii Gibraltaru i Menorki a w razie wojny wysłania w tamtym miejscu 30 000 żołnierzy.
Układ ów, grożący zachwianiem równowagi sił w Europie, wywołał natychmiastową kontrreakcję. Dnia 3 września 1725 r. Albion, Hannover, Republika francuska i Prusy zawarły federacja wojskowe. Do związku tych państw włączyły się później Królestwo holandii, Szwecja tudzież Królestwo danii, które również obawiały się ścisłej kooperacji hiszpańsko-austriackiej.
Zastój polityczny
W roku 1726 stan rzeczy polityczna bezpośrednio się zaostrzyła. Coraz dnia 5 listopada 1725 r. Hiszpania i Austria wzmocniły syndykat, zobowiązując się do konkretniejszej pomocy w wojnie z Francją. Karol VI zażyczył sobie obok tym biskupstw Metz, Toul i Verdun, i Filip V zamierzał skombinować hrabstwo Roussillon. Nie mówiąc o tym obie córki Karola miały ochajtać się synów Filipa. Konsolidacja obu dynastii zgoła zaniepokoiło państwa przymierza. Kondycja zaostrzyła się na dodatek, jak Federacja rosyjska w dniu 6 sierpnia 1726 r. wstąpiła do sojuszu hiszpańsko-austriackiego. Później grupę tą wsparły coraz Saksonia, Kraj nad wisłą i Bawaria.
Państwa przymierza Albion, Republika francuska i Prusy przedyskutowały zupa plany wojenne. Oddziały pruskie pospołu z brygadą hannowerską ruszyły w kierunku Śląska, Republika francuska oraz miała napaść lub na Italię ewentualnie w kierunku Renu. Wejście Rosji do sojuszu hiszpańsko-austriackiego zapobiegło aczkolwiek urzeczywistnieniu tego planu, dlatego że to król Prus Fryderyk Wilhelm I zamierzał przeważyć wojnę przeciw carycy Katarzynie I.
Wojska stron zostały wysłane w kierunku granic a od sierpnia 1725 r. Anglicy przy pieczą gubernatora Richarda Kane wzmacniali urządzenia obronne twierdzy gibraltarskiej. W przeciągu roku 1726 Albion wysłała z portów 3 floty wojenne. Jedna szwadron krążyła po Morzu Bałtyckim niepokojąc siły carycy Rosji. Inna zabezpieczała Adriatyk, ostatnia a otrzymała nakaz blokowania handlu hiszpańskiego na Karaibach. Rosjanom udało się wyprawić nieco okrętów w kierunku Atlantyku. Siły te spędziły zimę w hiszpańskim porcie San Andrea.
Działania wojenne
Hiszpania i Albion w stanie wojny były juz od 1726 r. Angielska szwadron w okolicy Porto Bello otrzymała niemniej jednak od urzędującego ministra Roberta Walpole (1676-1745) rozporządzenie nie atakowania miasta, dopiero co jego blokady i powstrzymywania hiszpańskich jednostek handlowych. W tropikalnym klimacie doszło tymczasem do wybuchu licznych chorób na statkach. Kosztowało to Anglików parę tysięcy marynarzy i żołnierzy. W Anglii odebrano to jak mezalians, kto puder później uwzględnić do zwolnienia ministra. Po tych niepowodzeniach spór na Karaibach toczony był jeno przez jednostki kaperskie obu stron.
Większe działania wojenne miały obszar na przestrzeni oblężenia twierdzy Gibraltar. Filip V zebrał w tamtym miejscu armię 12 000 ludzi (podług innych źródeł 25 000) wobec wodzą daszek de Villadriasa, jaki nuże w roku 1704 oblegał gród. Markiz odmówił choć dalszych działań, nie wierząc w szczęście powodzenia. Jego obszar zajął generał Conde de la Torres. Dnia 11 lutego 1727 r. Hiszpanie rozpoczęli otoczenie twierdzy, bronionej przez 1500 Anglików. Obrońcy wspierani przez flotę wojenną odparli wszelako ataki hiszpańskie i nie dopuścili do całkowitej blokady miasta. Na dodatek siły obrońców wzrosły do 5000 ludzi. Po kilku miesiącach walk z racji wstawiennictwu francuskiego kardynała André Hercule de Fleury (1653-1743) doszło dnia 31 maja do zawarcia układu w Paryżu. Po tym czasie Hiszpanie odstąpili od twierdzy. Walki kosztowały byt 300 angielskich i 1500 hiszpańskich żołnierzy.
Porozumienie
Pokój paryski zakończył działania wojenne z wyjątkiem walk kaperskich na Karaibach. W przeciągu 4 miesięcy proszek ukończyć się zjazd, na którym miały być omówione wszelkie sprawy i rozwiązane żądania wszystkich stron. Wówczas chociaż 14 czerwca 1728 r. rozpoczęto ustalenia pokojowe w Soissons, trwające do następnego roku i zakończone niepowodzeniem. Dnia 23 grudnia 1728 r. Prusy wycofały się z przymierza uznając Sankcję Pragmatyczną.
W roku 1729 Karol VI wycofał się z obietnicy wydania swoich córek za synów Filipa V. Dnia 9 listopada 1729 r. zawarto w Sewilli oprawa między Francją, Holandią i Anglią, kto zmienił konstelację sił w Europie. Hiszpania zobowiązała się uwzględnić do rozwiązania Kompanii Ostendzkiej. Dyskutowano tez problemy posiadłości we Włoszech.
Następstwa wojny
Hiszpania uznała angielskie posiadłości w Gibraltarze, spór na Karaibach trwał acz w przyszłości. Doprowadził on w roku 1739 do otwartej wojny między Hiszpanią i Anglią zwaną wojną o małżowina uszna Jenkinsa
Nieudane okrążenie Gibraltaru zmusiło Hiszpanów do reformy sił zbrojnych. Coraz w roku 1728 otwarto w kraju kwartet nowe szkoły artylerii.
Dnia 16 marca 1731 r. Albion i Austria porozumiały się, podpisując oprawa pokojowiec. Karol VI rozwiązał Kompanię Ostendzką, Anglicy i gwarantowali Sankcję Pragmatyczną. Austriacy uznali hiszpańskie zdobycze w Italii. Tu jakkolwiek pozostało masa niejasności co było powodem wybuchu wojny o stolec krajowy (1733-1738). Oprawa sił w Europie wyrównał się wszelako apiać (Hiszpania i Republika francuska z jednej okolica, Albion i Austria z drugiej).
Pióro obcojęzyczna
- Kurt Kluxen: Geschichte Englands. Alfred Kroener Verlag, Stuttgart 1991.
- Franz Herre: Prinz Eugen. Deutsche Verlags-Anstalt, Stuttgart 1997.
- Alfred T.Mahan: Der Einfluss der Seemacht auf die Geschichte. Herford 1967.
Kategorie: Hiszpania w XVIII wieku • Wielka Brytania w XVIII wieku • Wojny w Europie • Wojny z udziałem Anglii • Wydarzenia 1727
